|
งานลาดตระเวนตรวจปราบปรามผู้กระทำผิดในพื้นที่อนุรักษ์
ทั้งอุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ในประเทศไทยที่ดำเนินการมาเป็นระยะเวลายาวนาน
มีข้อที่ควรปรับปรุงที่จะต้องพิจารณา และแก้ไขหลายประการ
ได้แก่
1. ขาดการตรวจวัดคุณภาพและปริมาณการลาดตระเวนอย่างเป็นระบบ
หลายแห่งยังคงดำเนินการลาดตระเวนตามคำสั่งหรือสถานการณ์รายวัน
ซึ่งทำให้รูปแบบไม่ต่างจากการตรวจปราบปรามของหน่วยป้องกันรักษาป่า
ในพื้นที่ป่าสงวนในอดีต
2. ขาดการเชื่อมโยงผลการปฏิบัติงาน
กับปัจจัยคุกคามที่เกิดขึ้น
ซึ่งปัจจัยคุกคามส่วนใหญ่เล็ดลอดจากการถูกจับกุมดำเนินคดี
และปัจจัยคุกคามเหล่านี้จึงไม่อยู่ในกระบวนการทางสถิติของการวัดผลการลาดตระเวน
3. ขึ้นอยู่กับคำสั่ง คุณภาพ
และความเห็นของผู้บังคับบัญชาในระดับพื้นที่เป็นหลัก
ซึ่งการออกคำสั่งไม่มีระบบข้อมูลช่วยในการตัดสินใจ
4. ขาดโครงสร้างของงานลาดตระเวนที่เข้มแข็ง
และขึ้นอยู่กับคุณภาพและทิศทางการทำงานของหัวหน้าหน่วยงานมากเกินไป
ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลา
และในที่สุดทำให้งานลาดตระเวนอ่อนแอ หรือด้อยคุณภาพ
5. ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ ที่มักจะเน้นการดำเนินงานในด้านการท่องเที่ยว และนันทนาการ
ทำให้ทรัพยากรสัตว์ป่าถูกละเลย
โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีนักท่องเที่ยวเป็นจำนวนมาก
เจ้าหน้าที่ถูกใช้ไปในภารกิจการบริการและดูแลนักท่องเที่ยว
จนกระทั่งระบบลาดตระเวนอ่อนแอลงอย่างน่าวิตก
สัตว์ป่าถูกล่าโดยไม่สามารถตรวจวัดได้
6. ขาดระบบบำรุงขวัญและกำลังใจที่มีประสิทธิภาพ
ถือเป็นปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นทั่วไป
เจ้าหน้าที่ระดับลูกจ้างชั่วคราวที่รับเข้ามาใหม่ส่วนใหญ่ไม่มีระบบการฝึกเตรียมความพร้อม
ทำให้เจ้าหน้าที่ขาดสำนึกในภารกิจที่ได้รับมอบหมาย
ส่วนเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานอยู่ดั้งเดิมตกอยู่ในสภาพขาดกำลังใจ
หลายแห่งกำลังเป็นปัญหาเรื้อรังที่เจ้าหน้าที่อยู่ประจำแต่หน่วยฯ
หรือลาดตระเวนเพียงระยะสั้นๆรอบหน่วยฯ
7. ขาดระบบการฝึกทบทวน เพื่อปรับปรุงศักยภาพทั้งร่างกาย
และจิตใจให้พร้อมในการปฏิบัติงานลาดตระเวนอย่างมีประสิทธิ
ภาพ และมีความภูมิใจในการปฏิบัติงาน
8. เจ้าหน้าที่ที่มีความรู้ความชำนาญพื้นที่อย่างลึกซึ้ง
โดยเฉพาะระดับพนักงานพิทักษ์ป่าหลายคนปลดเกษียณอายุไป
หรืออยู่ในภาวะชราภาพ ส่วนเจ้าหน้าที่ที่รับเข้ามาใหม่
มีความชำนาญในพื้นที่น้อยลง แต่วุฒิการศึกษาสูงกว่าแต่ก่อน
ง่ายต่อการปรับปรุงและพัฒนาศักยภาพ
9. ขาดการพัฒนาระบบการข่าว และฐานข้อมูลด้านการข่าว
และความเคลื่อนไหวของกลุ่มพรานล่าสัตว์
และกลุ่มจ้างวานที่เกี่ยวข้อง
ปัญหาเฉพาะหน้ากับสัตว์ป่าในพื้นที่อนุรักษ์
ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการลาดตระเวนที่ไม่มีประสิทธิภาพ
นอกจากจะส่งผลให้พื้นที่ป่าไม้ค่อยๆลดลงจากการถูกเปลี่ยนสภาพเป็นพื้นที่เกษตรอย่างต่อเนื่องแล้ว
สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในพื้นที่อนุรักษ์หลายแห่ง
คือพื้นที่ป่าไม่มีการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วดังเช่นแต่ก่อน
เพราะมีหน่วยพิทักษ์ป่า
และหน่วยพิทักษ์อุทยานสกัดการบุกรุกพื้นที่ไว้ที่ชายขอบพื้นที่อนุรักษ์
หรือในพื้นที่อนุรักษ์ที่มีหน่วยพิทักษ์ฯตั้งอยู่
แต่ประชากรสัตว์ป่าที่ถูกคุกคามหลายชนิดยังคงถูกล่าและลดจำนวนลงอย่างต่อเนื่อง
พื้นที่ป่าอนุรักษ์หลายแห่งเริ่มเข้าสู่ภาวะ
ป่าที่ว่างเปล่า (Empty Forest)
หรือป่าที่ปราศจากสัตว์ป่าขนาดใหญ่
ซึ่งได้เกิดขึ้นแล้วในพื้นที่ป่าหลายแห่ง ในภาคเหนือ
และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
|