พื้นที่เชื่อมต่อป่าตามแนวเทือกเขาตะนาวศรีเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญในเชิงภูมิศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า รวมทั้งยังเป็นแนวเชื่อมต่อระหว่างผืนป่าตะวันตกและผืนป่าแก่งกระจาน

      พื้นที่เชื่อมต่อผืนป่าตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี (Tenasserim Range) เป็นพื้นที่ซึ่งมีความสำคัญในเชิงภูมิศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า เพราะไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่ป่าตามเขตชายแดนประเทศไทยและสหภาพพม่าที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์อยู่เท่านั้น แต่ยังเป็นแนวเชื่อมต่อระหว่างผืนป่าอนุรักษ์ผืนใหญ่ที่สุดในประเทศไทย คือ ผืนป่าตะวันตก (Western Forest Complex) กับผืนป่าแก่งกระจาน (Kaeng Krachan Forest Complex) กอปรกับพื้นที่นี้ตั้งอยู่ในเขตรอยต่อทางชีวภูมิศาสตร์ (Biogeographical zone) ถึง 4 เขต ครอบคลุม 6 ลุ่มน้ำหลักของประเทศไทย จึงเป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
           กลุ่มป่าตะวันตก (Western Forest Complex) และกลุ่มป่าแก่งกระจาน (Kaeng Krachan Forest Complex) ตั้งอยู่ในพื้นที่ซึ่งครอบคลุมเขตทางสัตวภูมิศาสตร์ 3 เขต จึงเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ดังนั้นหากสามารถบริหารจัดการเพื่ออนุรักษ์พื้นที่เชื่อมต่อผืนป่าตามแนวเทือกเขาตะนาวศรีไว้ได้และพัฒนาให้กลายเป็นป่าที่สมบูรณ์ยิ่งขึ้น พร้อมสำหรับการเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า ย่อมเกิดประโยชน์ต่อการอนุรักษ์ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในอนาคตอย่างมาก
           ด้วยเหตุนี้ โครงการประเมินสถานภาพสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในแนวเชื่อมเทือกเขาตะนาวศรี (Wildlife and Its Habitat Assessment in the Corridor Zone under the BCI Pilot Site in the Tenasserim WEFCOM Thailand) ดำเนินการโดยสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (ประเทศไทย) ภายใต้โครงการจัดทำแนวเชื่อมต่อเพื่ออนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Conservation Corridors Initiative (BCI) Phase 1:2006 -2008) ซึ่งกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและ พันธุ์พืช เป็นผู้ดำเนินการหลัก จึงเกิดขึ้น เพื่อประเมินสถานภาพประชากรสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรีและป่าอนุรักษ์ใกล้เคียง ซึ่งมีระยะห่างจากชายแดนประเทศไทยและสหภาพพม่า 5 – 10 กิโลเมตร

 

 โดยพื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ระหว่างเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชีและอุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จังหวัดราชบุรี ไปจนถึงอุทยานแห่งชาติไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี รวมระยะทางประมาณ 75 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่สำคัญ 3 แห่ง คือ อุทยานธรรมชาติวิทยา ตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี อีก 2 แห่งตั้งอยู่ในเขตจังหวัดกาญจนบุรี ได้แก่ พื้นที่ตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตพื้นที่หวงห้ามไว้ใช้ในราชการทหาร พ.ศ. 2481 และพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติวังใหญ่แม่น้ำน้อย ซึ่งอยู่ระหว่างการดำเนินการศึกษาเพื่อให้มีการผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติไทรโยค
 
 


 

 
 
  • แนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี ( Tenasserim range ) มีความสำคัญในเชิงภูมิศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า เพราะไม่เพียงแต่เป็นพื้นที่ป่าตามเขตชายแดนประเทศไทยและสหภาพพม่าที่ยังความอุดมสมบูรณ์อยู่เท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่เชื่อมต่อระหว่างผืนป่าอนุรักษ์ผืนใหญ่ที่สุดในประเทศไทย คือ ผืนป่าตะวันตก (Western Forest Complex) กับผืนป่าแก่งกระจาน (Kaeng Krachan Forest Complex)

  • เป็นพื้นที่สำคัญอีกแห่งสำหรับการอนุรักษ์สัตว์ป่าและป่าไม้ เนื่องจากตั้งอยู่ในเขตรอยต่อทางชีวภูมิศาสตร์ (Biogeographical zone) ถึง 4 เขต ได้แก่ อินโด- ไชนิส (Indo-Chinese), ชิโน—มาลายัน (Sino-Malayan) , อินโด—เบอร์มิส (Indo-Burmese) และอินเดียตะวันออก (Eastern Indian) จึงเป็นแหล่ง รวมความหลากหลายทางชีวภาพของชนิดพันธุ์ที่มีความโดดเด่นในพื้นที่

  • มีระยะห่างจากชายแดนประเทศไทย—สหภาพพม่า 5, และ 10 กิโลเมตร ส่วนหนึ่งยังคงเป็นหย่อมป่าที่อุดมสมบูรณ์ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของหน่วยงานภาครัฐต่าง ๆ ขณะเดียวกันพื้นที่ส่วนใหญ่ได้ถูกประชาชนใช้ประโยชน์แล้ว
     

  • ปัจจัยคุกคามหลัก คือ การบุกรุกแผ้วถางป่า การล่าสัตว์ การลักลอบตัดไม้ การอพยพย้ายถิ่นและตั้งถิ่นฐานของผู้ลี้ภัย การเพิ่มขึ้นของการตั้งถิ่นฐาน ทำให้เกิดหย่อมป่า (Fragmentation) มากขึ้น อันนำมาซึ่งปัญหาการเสื่อมโทรมของระบบนิเวศอย่างถาวร และการค้าสัตว์ป่าตามแนวชายแดน
     

  • หากมีการดูแลรักษาและป้องกันปัจจัยคุกคามอย่างเป็นระบบ เป็นไปได้ว่าในอนาคตจะกลายมาเป็นพื้นที่ใช้ประโยชน์ของสัตว์ป่าแห่งผืนป่า(Landscape species) ที่สำคัญ ซึ่งอาศัยอยู่ระหว่างผืนป่าตะวันตก ผืนป่าแก่งกระจานและผืนป่าของประเทศสหภาพพม่าได้

 



พื้นที่โครงการจัดทำแนวเชื่อมต่อป่าเทือกเขาตะนาวศรี

  • ต้องการทราบสถานภาพของสัตว์ป่าแห่งผืนป่า (Landscape species) แหล่งที่อยู่อาศัย และปัจจัยคุกคามที่เป็นปัจจุบันที่สุด เพื่อนำไปสู่การวางแผนการติดตามตรวจสอบที่เป็นระบบต่อไป
  •  ต้องการข้อมูลที่จำเป็นในการวางแผนอนุรักษ์พื้นที่เชื่อมต่อระหว่าง 2 ผืนป่าที่แยกจากกันให้มีเสถียรภาพยิ่งขึ้น โดยมองทั้งระบบนิเวศของผืนป่า เพื่อนำไปใช้เป็นต้นแบบเพื่อการจัดการพื้นที่เชื่อมต่อผืนป่าอื่น ๆ ต่อไป
  •  หากสามารถอนุรักษ์พื้นที่เชื่อมต่อตามแนวเทือกเขาตะนาวศรีไว้ได้ จะสามารถเชื่อมโยงระบบนิเวศระหว่างผืนป่าตะวันตกและผืนป่าแก่งกระจาน ซึ่งเป็นป่าผืนใหญ่ที่มีระบบนิเวศที่สมบูรณ์ที่สุด ที่เหลืออยู่ในประเทศไทย
     

 


หมายเลขกริด (Grid Number) ของพื้นที่ศึกษา

แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ

จังหวัดกาญจนบุรี ประกอบด้วย
1. พื้นที่ตอนล่างของอุทยานแห่งชาติไทรโยค
2. พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติวังใหญ่ - แม่น้ำน้อย ซึ่งอยู่ระหว่างการเสนอผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติไทรโยค
3. พื้นที่ พ.ร.ฎ. กำหนดเขตที่ดินหวงห้ามไว้ใช้ในราชการทหาร พ.ศ. 2481

จังหวัดราชบุรี ประกอบด้วย
1. เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี
2. พื้นที่เสนอจัดตั้งเป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน
3. โครงการอุทยานธรรมชาติวิทยาในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ
สยามบรมราชกุมารี
 

• กำหนดสัตว์ป่าเป้าหมายที่เป็นสัตว์ป่าแห่งผืนป่า (Landscape species) ในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี
• จำแนกพื้นที่สำคัญที่จะพัฒนาเป็นแนวเชื่อมต่อผืนป่า ( corridor ) หรือ stepping stone เพื่ออำนวยต่อการเคลื่อนย้ายของสัตว์ป่าเป้าหมาย เพื่อนำไปสู่การอนุรักษ์ป่าไม้และสัตว์ป่า การฟื้นฟูป่า รวมไปถึงการป้องกันและการใช้ประโยชน์ ให้เป็นไปตามหลักวิชาการที่สุด
• สร้างความร่วมมือในการอนุรักษ์สัตว์ป่าและแหล่งที่อยู่อาศัย และแก้ไขปัญหาปัจจัยคุกคามสัตว์ป่า ระหว่างเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติ เจ้าหน้าที่ภาครัฐที่เกี่ยวข้องและประชาชน ในพื้นที่แนวเชื่อมต่อผืนป่าตามแนวเทือกเขาตะนาวศรี บนพื้นฐานของวิทยาศาสตร์

 

 



WCS in Thailand | Our Mission | Projects | Education | E-magazine | Links | Site Map

© 2005 Wildlife Conservation Society Thailand Program. Click here for terms of use.