สรุปผลการสำรวจสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยเบื้องต้น
ภายใต้โครงการประเมินสถานภาพสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในแนวชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี
( Wildlife and Its Habitat Assessment in the Corridor Zone under the BCI Pilot Site
 in the Tenasserim WEFCOM Thailand)
   

 

 

สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS ประเทศไทย) ได้รับมอบหมายให้ดำเนินโครงการประเมินสถานภาพสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี (Wildlife and its habitat assessment in the corridor zone under the BCI pilot site in the Tenasserim WEFCOM Thailand) ภายใต้โครงการจัดทำแนวเชื่อมต่อเพื่ออนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity Conservation Corridors Initiative (BCI) Phase 1 :2006 - 2008) ซึ่งมีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช เป็นผู้ดำเนินการหลัก

พื้นที่การศึกษา เป็นแนวชายแดนระหว่างประเทศไทยและสหภาพพม่า เป็นหย่อมป่าที่เชื่อมระหว่างกลุ่มป่าตะวันตก บริเวณตอนล่างของอุทยานแห่งชาติไทรโยค กับกลุ่มป่าแก่งกระจาน คือเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี และอุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน รวมระยะทางประมาณ 70 กิโลเมตร ส่วนพื้นที่แนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรีอยู่ภายใต้ 3 เขตการจัดการ คือ พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติวังใหญ่ แม่น้ำน้อย พื้นที่ตามพระราช กฤษฏีกากำหนดขตหวงห้ามไว้ใช้ในราชการทหาร พ.ศ. 2481 ซึ่งพื้นที่ทั้งสองแห่งนี้ ตั้งอยู่ในเขตจังหวัดกาญจนบุรี และถูกเสนอเป็นพื้นที่ผนวกของอุทยานแห่งชาติไทรโยค ส่วนโครงการอุทยานธรรมชาติวิทยา ตามพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ตั้งอยู่ใน จังหวัดราชบุรี



จากการสำรวจสัตว์ป่าเบื้องต้น (Preliminary survey) และการสำรวจอย่างเข้มข้น (Intensive survey) ทั้งในพื้นที่แนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี และพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง ได้แก่ อุทยานแห่งชาติไทรโยคตอนล่าง จังหวัดกาญจนบุรี เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี และพื้นที่เตรียมประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน จังหวัดราชบุรี ในระยะเวลา 10 เดือน ตั้งแต่เดือน มกราคม – ตุลาคม พ.ศ. 2550 พบสัตว์เลี้ยงลูกนมด้วย อย่างน้อย 23 ชนิด และนกขนาดใหญ่อย่างน้อย 4 ชนิด โดยจำแนกเป็น พบในอุทยานแห่งชาติไทรโยค ชนิด เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี ชนิด อุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน ชนิด ป่าสงวนแห่งชาติวังใหญ่ แม่น้ำน้อย ชนิด พื้นที่ทหาร ชนิด และโครงการสมเด็จพระเทพฯ ชนิด  สัตว์ป่า 7 ชนิดจากทั้ง 23 ชนิดนี้ ได้ถูกเลือกให้เป็นสัตว์ป่าแห่งผืนป่าในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี (Landscape species in the Tenasserim WEFCOM corridor) ได้แก่ ช้างป่า กระทิง เลียงผา นกกาฮัง เก้ง กวางป่า และเสือโคร่ง ซึ่งทั้ง 7 ชนิด จะมีการจัดทำระบบการติดตามประชากรต่อไป (Populaiton monitoring system) ข้อมูลความชุกชุมของ Landscape species ทั้ง 7 ชนิด
 



แผนที่พื้นที่ศึกษาโครงการประเมินสถานภาพสัตว์ป่าและถิ่นที่อยู่อาศัยในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี

 

อช.

ไทรโยค

ขป.

แม่น้ำภาชี

อช. ไทยประจัน

ป่าสงวนฯ

วังใหญ่ แม่น้ำน้อย

พื้นที่ทหาร

โครงการพระเทพฯ

ช้างป่า

/

 

 

/

 

 

เสือโคร่ง

/

 

/

 

 

 

เสือดาว

 

/

 

 

 

 

หมาป่า (หมาจิ้งจอกและหมาใน)

 

/

/

/

/

/

หมี (หมีหมาและหมีควาย)

/

/

/

/

 

/

กระทิง

/

/

/

/

 

 

วัวแดง

/

/

/

 

 

 

เลียงผา

/

/

/

/

/

/

สมเสร็จ

 

/

 

 

 

 

กวางป่า

/

/

/

/

/

/

เก้งธรรมดา

/

/

/

/

/

/

หมูป่า

/

/

/

/

/

/

แมวดาว

/

/

/

/

/

 

เสือปลา

/

/

/

 

 

 

กระจง

/

/

/

 

/

/

ชะนี

/

/

 

/

 

 

ค่าง

 

/

 

/

 

 

ลิง

/

/

/

/

 

 

นาก

 

/

 

 

 

/

เม่น

/

/

 

/

 

/

ลิ่น

/

/

 

/

 

 

นกกาฮัง

/

/

/

/

/

/

นกเงือกกรามช้าง

/

/

/

/

 

 

นกแก๊ก

/

/

/

 

 

 

นกเงือกสีน้ำตาล

 

/

 

 

 

 

รวม

19

23

16

16

8

10

รายชื่อสัตว์ป่าที่สำรวจพบทั้งในแนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรีและพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง
 

 

อช. ไทรโยค

ขป. แม่น้ำภาชี

อช. ไทยประจัน

ป่าสงวน

วังใหญ่ แม่น้ำน้อย

พื้นที่ทหาร

โครงการพระเทพฯ

ช้างป่า

21/0.662

0/0.000

0/0.000

3/0.064

0/0.000

0/0.000

เสือโคร่ง

0/0.000

0/0.000

1/0.022

0/0.000

0/0.000

0/0.000

กระทิง

2/0.063

2/0.036

4/0.087

0/0.000

0/0.000

0/0.000

เลียงผา

0/0.000

6/0.079

0/0.000

1/0.021

1/0.019

15/0.290

กวางป่า

31/977

2/0.026

25/0.541

7/0.150

8/0.152

5/0.097

เก้งธรรมดา

32/1.008

15/0.197

13/0.281

39/0.837

17/0.322

15/0.290

นกกาฮัง

1/0.032

7/0.092

10/0.216

2/0.064

2/0.038

0/0.000

จำนวนร่องรอยและความชุกชุมของ Landscape species ในแนวเชื่อมต่อ เทือกเขาตะนาวศรี


เปรียบเทียบความชุกชุมของ Landscape species ของพื้นที่แนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยคุกคามการดำรงชีวิตสัตว์ป่าทั้งในพื้นที่แนวเชื่อมต่อเทือกเขาตะนาวศรี และพื้นที่อนุรักษ์ใกล้เคียง  ยังเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะการล่าสัตว์และการบุกรุกแผ้วถางพื้นที่ป่า  โดยภาพรวม ป่าอนุรักษ์มีระบบการจัดการและเฝ้าระวังการการบุกรุกพื้นที่และการล่าสัตว์ที่ดีกว่านอกพื้นที่อนุรักษ์ ยกเว้นพื้นที่เตรียมประกาศเป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติไทยประจัน ซึ่งอยู่ติดกับอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่น้ำภาชี  ซึ่งพบหลักฐานของปัจจัยคุกคามเกี่ยวกับการล่า สูงกว่าที่อื่น ทั้งนี้อาจเป็นผลเนื่องมาจากมีสภาพพื้นที่มีอุดมสมบูรณ์ จึงยังมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่มาก หากแต่ยังไม่ได้ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติอย่างเป็นทางการ ผลการสำรวจปัจจัยคุกคามต่าง ๆ แสดงดังตาราง

 

 

 

 

อช.

ไทรโยค

ขป.

แม่น้ำภาชี

อช.

ไทยประจัน

ป่าสงวนวังใหญ่ แม่น้ำน้อย

พื้นที่ทหาร

โครงการพระเทพฯ

การล่าสัตว์

6/0.189

1/0.013

20/0.433

6/0.129

2/0.038

5/0.097

ปางพักพราน/นักท่องเที่ยว/ชาวบ้าน

2/0.063

11/0.145

11/0.238

12/0.258

10/0.190

5/0.097

สัตว์เลี้ยง

4/0.126

1/0.013

7/0.152

29/0.623

6/0.114

1/0.019

แหล่งท่องเที่ยว

1/0.032

0/0.000

1/0.022