โครงการสร้างเสริมประสิทธิภาพและเทคนิคการลาดตระเวน เพื่อการอนุรักษ์สัตว์ป่า ณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ด้านตะวันตก 3-9 พฤษภาคม 2553
โครงการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนได้ดำเนินขึ้นอีกครั้งโดยครั้งนี้ถือได้ว่าเป็นครั้งที่ 4 ที่เรียกได้ว่า ค่อนข้างต่อเนื่องจากครั้งที่ 3 ซึ่งอบรมในเดือนพฤศจิกายน ทำให้เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ด้านตะวันตกได้อุ่นเครื่องตลอดเวลา และเตรียมความพร้อมในการเดินลาดตระเวนอย่างเต็มที่
การฝึกอบรมในแต่ละครั้ง เป็นการฝึกอบรมให้กับเจ้าหน้าที่ลาดตระเวนรุ่นเก่าที่เดินป่ามามากพอสมควร แต่ยังไม่เคยเข้าฝึกอบรมเทคนิคการลาดตระเวนแผนใหม่ และยังขาดทักษะการใช้อุปกรณ์ เทคนิคการวางแผนเดินลาดตระเวน การใช้อาวุธ การใช้งานแผนที่ เข็มทิศ เครื่อง GPS ในการฝึกอบรมในครั้งที่ 4 นี้ เป็นการฝึกอบรมให้เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนรุ่นใหม่ ถือได้ว่าใหม่เอี่ยม เนื่องจากเจ้าหน้าที่เกือบทั้งหมดเป็นเจ้าหน้าที่เพิ่งรับเข้ามาทำงานลาดตระเวนได้เพียงประมาณ 6 เดือน แต่มีผลการเดินลาดตระเวนดีอย่างต่อเนื่อง ตั้งใจทำงาน จึงนำเข้ามาฝึกอบรมเพื่อเพิ่มทักษะการลาดตระเวนเชิงคุณภาพ (Smart Patrol System)
การฝึกอบรมในครั้งนี้ ประกอบด้วยหลักสูตรการฝึกอบรมแบบเต็มรูปแบบ ซึ่งเป็นการฝึกอบรมให้กับเจ้าหน้าที่ที่ยังไม่เคยผ่านการฝึกอบรมมาก่อนเลย จึงทำให้การฝึกอบรมครั้งนี้เป็นการปูพื้นฐานเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจใน ระบบบาดตระเวนเชิงคุณภาพ (Smart Patrol System) และมีหลักสูตรทางด้านการใช้อาวุธ และเทคนิคการลาดตระเวนในพื้นที่จริง โดยคณะครูฝึกตำรวจชายแดนเพื่อเสริมเทคนิดการลาดตระเวน โดยให้มีการยิงปืนจริง ในการยิงปืนครั้งนี้ให้ทดสอบยิงปืน HK และลูกซอง เพื่อฝึกความคล่องตัว และเตรียมความพร้อมให้กับเจ้าหน้าที่
นอกจากนี้ทางสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่ายังดำเนินการมอบชุดเครื่องแบบลาดตระเวนให้กับ เจ้าหน้าที่ที่เข้ารับการฝึกอบรมทั้ง 30 คน ผู้ดำเนินงานการฝึกอบรมอยู่ภายใต้การดำเนินงานของสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย โดยทางสมาคมฯ ได้ร่วมมือ และได้รับความอนุเคราะห์จาก เจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน จากกองกำกับการฝึกอบรมพิเศษ 2 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่านำโดย ดร. อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ เจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน จากกองกำกับการฝึกอบรมพิเศษ 2 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน นำทีมโดย พ.ต.ท. บรรลือ มหาศักดิ์ณรงค์ และ พื้นที่จัดฝึกอบรม เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช โดยมีหัวหน้าเขตฯ คือ วีรยา โอชะกุล ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ครั้งนี้มีจำนวนทั้งสิ้น 30 คน ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ตำแหน่งพนักงานราชการ จำนวน 5 คน และเจ้าหน้าที่ลูกจ้างบริการ 25 คน
การฝึกอบรม
การฝึกอบรม อยู่ในช่วงวันที่ 3-9 พฤษภาคม 2553 มีหลักสูตรของทางด้านวิชาการ คือ แผนที่ เข็มทิศ และ GPS โดยเป็นรุ่นใหม่ คือ GPSMap 76 CSx และ 60 CSx ในเครื่องมีฟังก์ชันการทำงานเป็นภาษาไทย ทำให้ง่ายต่อการใช้งานและเรียนรู้ การใช้แบบฟอร์มการเก็บข้อมูลลาดตระเวน และการใช้กล้องถ่ายภาพในงานลาดตระเวน สำหรับหลักสูตรของเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน ได้แก่ ทดสอบสมรรถภาพ บุคคลทำการรบ การกำบังตัว (ซ่อนพราง) การเคลื่อนที่ ทัศนสัญญาณ การกะระยะ การใช้สายตา (กลางวัน, กลางคืน) ระเบียบแถวชิด แถวหน้ากระดาน แถวตอน การวางแผนลาดตระเวน หลักการทำงานเป็นทีม/ภาวะผู้นำ การตรวจ ค้นจับกุม การตรวจค้นตัวบุคคคล การควบคุมและการใช้เครื่องพันธนาการ การตั้งจุดตรวจค้นรถยนต์ การขับรถไล่ติดตามคนร้าย การปฏิบัติการโดยฉับพลัน 4 ลักษณะ อาวุธศึกษา กฏความปลอดภัย HK 33 ปืนลูกซอง หลักการดูแลและบำรุงรักษาอาวุธปืน การยิงปืนโดยฉับพลัน ฝึกยิงปืนด้วยลูกกระสุนจริง
ลำดับการฝึกอบรม
วันที่ 3 พฤษภาคม 2553
วันแรกของการฝึกอบรมวันที่ วันที่ 3 พฤษภาคม 2553 ให้เจ้าหน้าที่จำนวนทั้ง 30 คน ลงทะเบียนเพื่อรับอุปกรณ์การเรียนในช่วงเช้า
พิธีเปิดการฝึกอบรมโดย นายเอิบ เชิงสะอาด ผู้อำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 3 กล่าวเปิดพิธี
นายสุนทร ฉายวัฒนะ หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
บรรยายพิเศษ เรื่อง “การพัฒนาระบบลาดตระเวนเชิงคุณภาพ”
ดร. อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ ผู้อำนวยการสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย
บรรยายพิเศษ เรื่อง “การพัฒนาระบบลาดตระเวนเชิงคุณภาพ ในพื้นป่าตะวันตก”
ส่งมอบเครื่องแบบสำหรับเจ้าหน้าที่ลาดตระเวน จำนวน 30 ชุด
ชี้แจงกำหนดการการฝึกอบรม วันที่ 3 พฤษภาคม 2553 และแนะนำวิทยากรจากสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า
เรียนรู้เกี่ยวกับ GPS สำหรับเจ้าหน้าที่ลาดตระเวน
ฝึกการใช้ GPS โดยทางทีมวิทยากร จะแบ่งเป็นกลุ่มย่อยๆ เพื่อแนะนำการใช้งานเบื้องต้นให้กับเจ้าหน้าที่ผู้รับการฝึกอบรม
ในช่วงเย็นของวันที่ 3 เจ้าหน้าที่ตำรวจชายแดนมาถึง ได้เริ่มทดสอบสมรรถภาพร่างกายกับเจ้าหน้าที่เข้ารับการฝึกอบรม
วันที่ 4 พฤษภาคม 2553
เริ่มการฝึกอบรมวิชาการทางทหาร โดยเจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน จากกองกำกับการฝึกอบรมพิเศษ 2 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน ได้แก่
1. บุคคลทำการรบ
2. การอำพรางตัว
3. การโผไปเป็นบุคคลระยะ 20 เมตร
4. การคลานสูง 10 เมตร
5. การคลานต่ำ
6. ประกอบกำลังการลาดตระเวน
7. รูปขบวนการลาดตระเวน
บุคคลทำการรบ โดย ส.ต.อ. ทวีศักดิ์ มีราคา
การพรางตัว
เข้าเรียนในห้องเรียนโดย ร.ต.อ.บรรลือ มหาศักดิ์ณรงค์ ประกอบด้วยวิชา
1. เทคนิคการลาดตระเวนในพื้นที่จริง
2. การจัดชุดลาดตระเวนและการแบ่งหน้าที่ใน 1 ชุดลาดตระเวน
ออกภาพสนามในช่วงบ่ายถึงเย็นของวันที่ 4 เพื่อฝึกระเบียบแถว โดย จ.ส.ต.สุริยันต์ จันทนาม (ครูแจ่ม) และ จ.ส.ต. นิรันดร์ นะระแสน (ครูนิรันดร์)
การจัดระเบียบแถว
วันที่ 5 พฤษภาคม 2553
ยังคงเรียนหลักสูตรวิชาการทางทหารต่อเนื่อง ด้วยสภาพอากาศฝนตกในช่วงเช้าทำให้การฝึกภาคสนามเหลือเวลาน้อยลง จึงจัดแบ่งกลุ่มตามจำนวน ครู ตชด. เพื่อแบ่งเป็นฐานในการฝึกให้ครบทุกวิชา โดยแบ่ง เป็น 4 ฐาน และกำหนดเวลาในการเข้าฐานแต่ละฐาน มีวิชาตามฐานดังนี้
1. การใช้ปืนสั้น และการเข้าจับกุม โดย จ.ส.ต.สุริยันต์ จันทนาม
2. การจับกุมโดยมีการใช้กุญแจมือเข้าจับกุม โดย ส.ต.อ.ธนกฤษ สำเภาการตรวจค้นรถยนต์ โดย ร.ต.อ.บรรลือ มหาศักดิ์ณรงค์ และ ส.ต.อ. ทวีศักดิ์ มีราคา
3. การจับกุมมือเปล่า โดย จ.ส.ต. นิรันดร์ นะระแสน
การจับกุมโดยใช้ปืนสั้น
เทคนิคการจับกุม และการต่อสู้มือเปล่า
เทคนิคการตรวจค้นรถยนต์
หลังจากนั้นครบวิชาทั้ง 4 ฐานแล้วฝึกการวางแผนลาดตระเวน โดยแบ่งกุลุ่มย่อยเป็น 4 กลุ่ม ทำการฝึกวิชาดังนี้
- การปะทะหน้า และปะทะหลัง
- การเดินลาดตระเวนเรียงแถวเดี่ยว
- การจัดแถวปะทะ โดยใช้ปืนปะทะในป่า
- การดักซุ่มโจมตีในป่า
- การขยายรัศมีการยิงปืนในขณะปะทะ
การปะทะหน้า และปะทะหลัง
การขยายรัศมีการยิงปืนในขณะปะทะ
การเดินลาดตระเวนเรียงแถวเดี่ยว
การจัดแถวปะทะ โดยใช้ปืนปะทะในป่า
วันที่ 6 พฤษภาคม 2553
วันนี้เจ้าหน้าที่ได้หยิบจับปืน โดยเริ่มจากการแกะส่วนประกอบปืน ล้างปืน และหลังจากนั้นจึงได้เข้าสู่ภาคสนามเพื่อฝึกยิงปืน
เจ้าหน้าที่ถอดส่วนประกอบปืน ล้างปืน และประกอบปืนคืน
เจ้าหน้าที่ฝีกยิงปืนจริงในภาคสนาม
วันที่ 7 พฤษภาคม 2553
หลังจากเรียนรู้เทคนิควิชาการด้านทหารจากตำรวจชายแดน ก็เข้าสู่วิชาการเรื่องของ GPS แผนที่ เทคนิคการถ่ายภาพและแบบฟอร์มกรอกข้อมูลลาดตระเวน และการวางแผนลาดตระเวน
เสริมความ รู้ในเรื่องของ GPS และฝึกใช้ GPS ภาคสนาม โดยให้ใช้ GPSMap 76 CSx และ 60 CSx ระบบเป็นภาษาไทย ซึ่งง่ายต่อการเรียนรู้ฟังก์ชันการใช้งาน
เจ้าหน้าที่เรียนรู้การใช้งาน GPS ในส่วนของการตั้งค่าเมนูต่างๆ
การใช้เข็มทิศ ร่วมกับการใช้แผนที่ และ GPS
การอ่านพิกัดและระยะทางบนแผนที่
เจ้าหน้าที่ฝึกภาคสนามใช้ GPS ฟังชั่น GO TO ตามจุดที่กำหนดให้
หลังจากฝึกใช้ GPS ภาคสนาม แล้วให้เจ้าหน้าที่ได้ฝึกวางแผนการเดินลาดตระเวนในแผนที่ที่กำหนดจุดตำแหน่ง พิกัดให้ เพื่อฝึกการวางแผน การพูดคุยกันระหว่างภายในกลุ่ม และนำเสนองานที่ได้วางแผนไว้
เจ้าหน้าที่กำลังวางแผนเดินลาดตระเวนในแผนที่ที่กำหนดจุดไว้ให้
เจ้าหน้าที่ออกมารายงานการวางแผนแต่ละกลุ่ม
วันที่ 8 พฤษภาคม 2553
บรรยายการใช้แบบ ฟอร์มบันทึกข้อมูลลาดตระเวน
การใช้แบบ ฟอร์มบันทึกข้อมูลลาดตระเวน
ฝึกการใช้แบบฟอร์มตามสถานการณ์ที่กำหนดให้
การใช้กล้องถ่ายรูปงานลาดตระเวน
การใช้กล้องถ่ายภาพดิจิตอล สำหรับงานลาดตระเวนเชิงคุณภาพ
วันที่ 9 พฤษภาคม 2553
ฝีกใช้แบบฟอร์มบันทึกข้อมูลภาคสนามโดยเดินในเส้นทางศึกษาธรรมชาติ แบ่งเป็น 3 ทีม 3 เส้นทาง
ฝีกการใช้แบบฟอร์มเก็บข้อมูลในเส้นทางศึกษาธรรมชาติ
หลังจากเดินฝึกใช้แบบฟอร์มลาดตระเวนในเส้นทางศึกษาธรรมชาติ ได้นำข้อมูลเข้าเพื่อเตรียมนำเสนอเส้นทางและข้อมูลที่ได้บันทึกมา โดยออกมารายงานทุกกลุ่ม และในแต่ละกลุ่มให้แบ่งหน้าที่ได้ออกมาบรรยายทุกคน
แต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลการเดินทดสอบการใช้แบบฟอร์ม
และในช่วงท้ายของการฝึกอบรมได้มีพิธีมอบประกาศนียบัตรแก่เจ้า หน้าที่ผู้ผ่านการฝึกอบรมทุกคน โดยหัวหน้าเขตฯ ทุ่งใหญ่นเรศวร ด้านตะวันตก หลังจากนั้นถึงช่วงเวลาปิดการฝึกอบรม
และเสร็จสิ้นการฝึกอบรมในเย็นวันที่ 9 พฤษภาคม 2553
ผลการฝึกอบรมได้รับการตอบรับจากเจ้าหน้าที่ใหม่ดีเยี่ยม เนื่องจากเจ้าหน้าที่ใหม่มีความตั้งใจในการฝึกอบรม ตั้งในเรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ ที่ไม่เคยได้รับมาก่อน มีความสนใจอยู่ตลอดเวลา และมีความเข้าใจต่อระบบการลาดตระเวนแผนใหม่เป็นอย่างดี เจ้าหน้าที่มีความพร้อมที่จะนำความรู้ไปใช้ในการเดินลาดตระเวนจริงในพื้นที่ และทางเจ้าหน้าที่ฝึกอบรมทุกคนมีความหวังกับผลการปฏิบัติงานจากเจ้าหน้าที่ได้อย่างแน่นอน
ในท้ายสุด หัวหน้าวีรยา โอชะกุล หัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ด้านตะวันตก ได้ฝากให้เจ้าหน้าที่ลาดตระเวนทุกคน ที่ผ่านการฝึกอบรมให้นำวิชาความรู้ และเทคนิคต่าง ๆ ไปใช้ในงานลาดตระเวน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกัน และดูแลพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า และเน้นถึงความรับผิดชอบของเจ้าหน้าที่ทุกคนที่มีต่อผืนป่าที่ตนเองรับผิดชอบ เนื่องจากงานดูแลป้องกันพื้นที่เป็นหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ทุกคน และหัวหน้าได้ฝากความหวังในการดูแลพื้นที่กับเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการฝึกทุกคนด้วย
ขอขอบคุณ:
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
สำนักงานมรดกโลกทางธรรมชาติในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่-ห้วยขาแข้ง
เจ้าหน้าที่ตำรวจตระเวนชายแดน จากกองกำกับการฝึกอบรมพิเศษ 2 กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก
รายงานโดย : จุฑามาศ ทีฟอง : สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย
ภาพประกอบ : มนัส อินชุม/สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย/เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันตก