TEACHERS FOR TIGERS 2nd
โครงการฝึกอบรมการใช้คู่มือกิจกรรมธรรมชาติศึกษาเพื่อการอนุรักษ์เสือโคร่ง TEACHERS FOR TIGERS
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ห้วยขาแข้ง อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี
12-13 มิถุนายน 2553
TEACHERS FOR TIGERS
โครงการฝึกอบรมการใช้คู่มือกิจกรรมธรรมชาติศึกษาเพื่อการอนุรักษ์โคร่ง ระหว่างวันที่ 12-13 มิถุนายน 2553 เป็นการฝึกอบรมการใช้คู่มือให้กับครูที่สอนประจำอยู่ในโรงเรียนในอำเภอลานสัก ทั้งนี้ยังประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง และเจ้าหน้าที่จากสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งที่ผ่านการฝึกอบรมมาแล้วในวันที่ 4-5 มิถุนายน 2553 เจ้าหน้าที่ดังกล่าวได้เป็นพี่เลี้ยงให้กับครูเพื่อช่วยในการสื่อแนวคิดจากหนังสือคู่มือกิจกรรมธรรมชาติศึกษาเพื่อการอนุรักษ์เสือโคร่ง Teachers for Tigers โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ครูได้ทราบแนวคิดของเนื้อหาในหนังสือคู่มือ และกิจกรรมที่สอดแทรกเพื่อนำไปใช้สอน หรือนำไปสอดแทรกกิจกรรมในชั่วโมงการเรียนปกติของนักเรียน ซึ่งกิจกรรมที่จะนำไปใช้กับนักเรียนในโรงเรียน เป็นกิจกรรมที่เหมาะสมกับนักเรียนในระดับประถมปลายจนถึงระดับมัธยมต้น โดยผลจากการฝึกอบรมให้กับครูในครั้งนี้หวังผลให้ครูได้เรียนรู้ และเข้าใจในหลักการสื่อความหมายของเนื้อหา และกิจกรรมที่สอดแทรกในแต่ละเนื้อหา และนำไปสอนไปใช้กับนักเรียน ให้นักเรียนได้เรียนรู้ และนำไปใช้เพื่อทำให้นักเรียนได้ตระหนักถึงคุณค่าของเสือโคร่ง และนำไปสู่การอนุรักษ์เสือโคร่งต่อไป
ครูที่เข้าร่วมโครงการฝึกอบรมการใช้คู่มือกิจกรรมธรรมชาติศึกษาเพื่อการอนุรักษ์เสือโคร่งในครั้งประกอบด้วยครูจำนวน 22 คน จากโรงเรียน 11 โรงเรียน ดังนี้
- นางอรนันท์ นัยวิริยะ โรงเรียนบ้านบุ่งฝาง ระดับประถมศึกษา
- นายประเสริฐ นัยวิริยะ โรงเรียนบ้านบุ่งฝาง ระดับประถมศึกษา
- นาย อุทัยวุฒิ สาสะนะ โรงเรียนอนุบาลลานสัก ระดับอนุบาล
- นางพิศมัย สาสะนะ โรงเรียนอนุบาลลานสัก ระดับอนุบาล
- นางแววตา มุกดาหาร โรงเรียนบ้านร่องตาที ระดับประถมศึกษา
- นายวิเชษฐ์ มุกดาหาร โรงเรียนบ้านร่องตาที ระดับประถมศึกษา
- นางขวัญตา อ่อนจันทร์ โรงเรียนวัดเขาฆ้องชัย ระดับประถมศึกษา
- นางสาวสุกัญญา แจ้งถิ่นป่า โรงเรียนวัดเขาฆ้องชัย ระดับประถมศึกษา
- นายไพโรจน์ ภักดี โรงเรียนบ้านเพชรน้ำผึ้ง ระดับประถมศึกษา
- นายนิรันดร์ อรัญญานันท์ โรงเรียนบ้านป่าอ้อ ระดับประถมศึกษา
- นางปณิดา อรัญญานันท์ โรงเรียนบ้านป่าอ้อ ระดับประถมศึกษา
- นายสุทศ พิบูลย์ โรงเรียนบ้านบุ่งอ้ายเจี้ยม ระดับประถมศึกษา
- นายสมศักดิ์ เอี่ยมสอาด โรงเรียนบ้านปางไม้ไผ่ ระดับประถมศึกษา
- นายชัยเชษฐ์ ชมภู่ โรงเรียนปางไม้ไผ่ ระดับประถมศึกษา
- นายสาโรจน์ มาลี โรงเรียนบ้านคลองชะนี ระดับประถมศึกษา
- นางสาวนันทยา ไตปลา โรงเรียนบ้านเขาวง ระดับประถมศึกษา
- นายศฐา ใจโพธา โรงเรียนบ้านเขาวง ระดับประถมศึกษา
- นายวิวัฒน์ อินต๊ะยศ โรงเรียนบ้านเขาวง ระดับประถมศึกษา
- นางสาวจันทนา สังข์เงิน โรงเรียนบ้านเขาวง ระดับประถมศึกษา
- นางสาวนิสากร สมจิตร์ โรงเรียนบ้านเขาวง ระดับประถมศึกษา
- นางบรรจง เทพสุทธิ โรงเรียนลานสักวิทยา ระดับมัธยมศึกษา
- นางดุสิตา แข่งเพ็ญแข โรงเรียนลานสักวิทยา ระดับมัธยมศึกษา
การฝึกอบรม
การฝึกอบรมระหว่างวันที่ 12-13 มิถุนายน 2553 มีกิจกรรมทางด้านวิชาการก่อนดำเนินกิจกรรมการเรียนรู้เสือโคร่ง โดยมีการทดสอบความรู้ความเข้าใจเสือโคร่งให้กับครู แบบสอบถามที่รวบรวมมาจากหนังสือคู่มือกิจกรรมธรรมชาติเพื่อการอนุรักษ์โคร่ง และทดสอบความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับเสือโคร่งเพื่อเป็นการประมวลความรู้ความเข้าใจ และทัศนคติที่มีต่อเสือโคร่ง และหลังจากตอบคำถามแล้ว จะให้ครูได้เฉลยคำตอบด้วยตนเองภายหลังจากเรียนรู้ และทำกิจกรรมเกี่ยวกับเสือโคร่งแล้ว
หลังจากตอบคำถามแบบทดสอบแล้ว คณะครูได้รับการต้อนรับจากหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง นายสุนทร ฉายวัฒนะ และได้รับฟังการบรรยายเรื่องราวเกี่ยวกับเสือโคร่งในประเทศไทย งานวิจัยของสถานีวิจัยสัตว์ป่าเขานางรำ และสถานการณ์เสือโคร่งในประเทศไทย โดย ดร. อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ ผู้อำนวยการสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า WCS ประเทศไทย
หลังจากนั้นได้เริ่มกิจกรรมแนะนำเนื้อหาในหนังสือคู่มือและวัตถุประสงค์ของคู่มือให้กับครู เพื่อให้ครูได้ทราบถึงแนวคิดของคู่มือ และให้ครูได้ทำการศึกษารายละเอียดของเนื้อหาด้วยตนเอง และออกมานำเสนอเนื้อหาโดยสรุปและยกตัวอย่างกิจกรรมในแต่ละบทเพื่อแสดงให้คนดูได้เข้าใจถึงบทบาทของเสือโคร่งในหลาย ๆ แง่มุม หลังจากนำเสนอแต่ละบทจึงได้นำเสนอข้อคิดเห็น เพื่อแลกเปลี่ยนความเห็นร่วมกันเกี่ยวกับเนื้อหา และกิจกรรมที่สอดแทรกว่ามีความเหมาะสมมากน้อยเพียงใดที่จะนำไปใช้กับนักเรียนซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของโครงการ Teachers for Tigers
ครูที่ได้รับการฝึกอบรม ทำความเข้าใจในหนังสือคู่มือ แล้วจะเป็นผู้ที่มีหน้าที่ในการถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเสือโคร่ง และกิจกรรมต่าง ๆ ให้กับนักเรียนในโรงเรียนเป้าหมายที่ตั้งไว้ต่อไป
ประมวลภาพการฝึกอบรมระหว่างวันที่ 12-13 มิถุนายน 2553
วันแรกของการฝึกอบรม ให้ครูที่เข้ารับการฝึกอบรมลงทะเบียนเพื่อรับอุปกรณ์ในช่วงเช้า
และทดสอบความรู้ความเข้าใจเสือโคร่งก่อนเริ่มกิจกรรมการเรียนรู้เสือโคร่ง
หลังจากทดสอบความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเสือโคร่งแล้ว คณะครูได้รับการต้อนรับจากหัวหน้าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง นายสุนทร ฉายวัฒนะ และรับฟังการบรรยายเรื่องราวเกี่ยวกับเสือโคร่งในประเทศไทย งานวิจัยของสถานีวิจัยสัตว์ป่าเขานางรำ และสถานการณ์เสือโคร่งในประเทศไทย โดย ดร. อนรรฆ พัฒนวิบูลย์ ผู้อำนวยการสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า WCS ประเทศไทย
แนะนำหนังสือคู่มือกิจกรรมธรรมชาติเพื่อการอนุรักษ์เสือโคร่ง
แบ่งกลุ่มครูออกเป็น 4 กลุ่มเพื่ออ่านเนื้อหา และเรียนรู้หนังสือคู่มือแต่ละบทด้วยตนเองและออกมานำเสนอเนื้อหาโดยสรุป พร้อมยกตัวอย่างกิจกรรมเสือโคร่งในแต่ละบทตามลำดับ
กิจกรรมการจำแนกตัวเสือโคร่งด้วยแถบลายข้างลำตัวโดยใช้ภาพถ่ายเสือโคร่งที่ได้จากการตั้งกล้องดักถ่ายภาพจากสถานีวิจัยสัตว์ป่าเขานางรำ
ในวันที่ 2 ของการฝึกอบรม ให้ครูแต่ละกลุ่มสร้างหรือนำกิจกรรมจากหนังสือคู่มือออกมานำเสนอให้กลุ่มอื่น ๆ ดู และแสดงความคิดเห็นกันในแต่ละกิจกรรม
ครูแต่ละกลุ่มประชุมปรึกษาหารือเพื่อคิดสร้างกิจกรรม
ครูแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอกิจกรรมที่ร่วมกันคิดไว้ให้แก่กลุ่มอื่น ๆ ดู และแสดงความคิดเห็น
การฝึกอบรมในครั้งนี้ คณะครูได้รับการเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับเสือโคร่ง พร้อมกับการทำกิจกรรมเสือโคร่ง ทำให้คณะครูเข้าใจเนื้อหา และแนวคิดของหนังสือคู่มือเล่มนี้ โดยนอกจากการใช้กิจกรรมในหนังสือคู่มือเล่มนี้แล้ว ครูยังสามารถมีแนวคิดสร้างกิจกรรมใหม่ ๆ ขึ้นมาได้ เนื่องจากกิจกรรมที่ทำนั้นมีความสนุกสนาน และเหมาะสมกับเด็กนักเรียน โดยสามารถนำกิจกรรมเสือโคร่งนี้ไปใช้ทำกิจกรรมในชั่วโมงกิจกรรมโดยปกติได้ ในโรงเรียนซึ่งในโรงเรียนจะมีชั่วโมงกิจกรรมให้กับนักเรียนอยู่แล้ว เช่น โรงเรียนบ้านบุ่งฝางมีชั่วโมงสิ่งแวดล้อม และครูที่เข้ารับการฝึกอบรมมีตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน มีข้อเสนอแนะนำเอากิจกรรมเสือโคร่งนี้ไปทำในชั่วโมงสิ่งแวดล้อมได้
ดังนั้นจึงแผนการต่อเนื่องในช่วงท้ายของการฝึกอบรม ให้คณะครูที่เข้าฝึกอบรมทำแผนการเรียนการสอนโดยแทรกนำเอาเนื้อหาและกิจกรรมเสือโคร่งเข้าไปใช้ในตารางเรียนตารางสอนปกติของครู ซึ่งแผนที่ได้แล้วนั้นจะได้ดำเนินการต่อเนื่องโดยทำการหาอุปกรณ์ และสื่อการเรียนการสอนให้กับครูต่อไป
แผนการเรียนการสอนนั้นได้กำหนดไว้ภายในสิ้นเดือนมิถุนายน 2553 และหลังจากนั้นจะทำการเตรียมอุปกรณ์การเรียนการสอนและจัดส่งให้ในแต่ละโรงเรียน และพร้อมที่จะเริ่มดำเนินการทำกิจกรรมตามแผน โดยจะมีเจ้าหน้าที่จากสมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า และเจ้าหน้าที่จากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งเข้าไปช่วยเหลือ และติดตามผลการดำเนินกิจกรรม เพื่อสรุปผลการใช้หนังสือคู่มือ ในเรื่องเนื้อหา และกิจกรรม ว่ามีความเหมาะสมกับนักเรียนหรือไม่
เนื้อหาและกิจกรรมที่ผ่านการใช้โดยนักเรียนและครูจะถูกปรับปรุงแก้ไข เพื่อให้เหมาะสมกับนักเรียนหรือเหมาะสมกับประเทศไทยมากที่สุด เพื่อจะทำการพิมพ์เผยแพร่และนำไปใช้กับนักเรียนในโรงเรียนอื่น ๆ ที่มีความสนใจ และอยากทำกิจกรรมเสือโคร่งได้นำไปใช้ด้วยเช่นกัน
ในช่วงสุดท้ายของการฝึกอบรม ได้มอบประกาศนียบัตรเพื่อเป็นเกียรติแกคณะครู และเจ้าหน้าที่ประชาสัมพันธ์เขตฯ และเจ้าหน้าที่สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ที่เข้ารับการฝึกอบรม โดยนายบุญชู ธงนำชัยมา หัวหน้าสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ซึ่งสร้างความภาคภูมิใจเป็นอย่างมากให้กับคณะครูและเจ้าหน้าที่จากเขครักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
นายบุญชู ธงนำชัยมา หัวหน้าสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง มอบประกาศนียบัตร ให้กับครู
นายบุญชู ธงนำชัยมา หัวหน้าสถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง มอบประกาศนียบัตร ให้กับเจ้าหน้าที่จากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
ขอขอบคุณ:
กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
สถานีพัฒนาและส่งเสริมการอนุรักษ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง
กลุ่มกิจกรรมธรรมชาติ
รายงานโดย : จุฑามาศ ทีฟอง : สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย
ภาพประกอบ : ขวัญชัย ไวธัญญาการ และ สันติ ช่วยชูกลิ่น /สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย/เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง